Blogs

ഒരു ഫുട്ബോൾ സ്റ്റേഡിയത്തിലെ അന്തരീക്ഷം നിങ്ങളൊന്ന് സങ്കൽപ്പിച്ചു നോക്കൂ. റഫറിയുടെ വിസിൽ മുഴങ്ങുന്നു, ഗ്യാലറികളിൽ നിന്ന് പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളുടെ ആരവം ആകാശത്തേക്ക് ഉയരുന്നു. മൈതാനമധ്യത്തിൽ പന്തിനു പിന്നാലെ പായുന്ന ഇരുപത്തിരണ്ട് പേർ. ആ 90 മിനിറ്റ് നേരം ലോകം മുഴുവൻ ആ പച്ചപ്പുൽമൈതാനത്തേക്ക് ചുരുങ്ങുകയാണ്. എന്നാൽ, റഫറിയുടെ അവസാന വിസിൽ മുഴങ്ങുമ്പോൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ ആ മത്സരം അവസാനിക്കുകയാണോ ചെയ്യുന്നത്? അല്ലേയല്ല. അവിടെ നിന്നാണ് മറ്റൊരു വലിയ കളി ആരംഭിക്കുന്നത്. മൈതാനത്ത് നടന്ന കാര്യങ്ങളെ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള കോടിക്കണക്കിന് ആളുകളുടെ ഹൃദയങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നവരും, ആ ആവേശത്തെ കോടിക്കണക്കിന് ഡോളറുകളുടെ ബിസിനസ്സാക്കി മാറ്റുന്നവരും കളത്തിലിറങ്ങുന്നത് ആ അവസാന വിസിലിന് ശേഷമാണ്.

ഫുട്ബോൾ വ്യവസായത്തിലെ ഏറ്റവും ഗ്ലാമറസായ, എന്നാൽ അങ്ങേയറ്റം പ്രൊഫഷണലായ രണ്ട് കരിയറുകളാണ് 'സ്പോർട്സ് ജേണലിസം അഥവാ കളി എഴുത്ത്', പിന്നെ 'സ്പോർട്സ് മാനേജ്മെൻ്റ്'. ഒരു നാണയത്തിൻ്റെ ഇരുവശങ്ങൾ പോലെയാണിത്. ഫുട്ബോളിനെ ഒരു വൈകാരിക കലയാക്കി നിലനിർത്തുന്നത് എഴുത്തുകാരാണെങ്കിൽ, അതിനെ നിലനിൽപ്പുള്ള ഒരു വലിയ വ്യവസായമാക്കി മാറ്റുന്നത് സ്പോർട്സ് മാനേജർമാരാണ്. കളിക്കളത്തിലെ തന്ത്രങ്ങൾക്കപ്പുറം ബിസിനസ്സും സാഹിത്യവും എങ്ങനെ ഫുട്ബോളുമായി ഇഴചേർന്നിരിക്കുന്നു എന്ന് നമുക്ക് വളരെ വിശദമായിത്തന്നെ ഒന്നറിഞ്ഞിരിക്കാം.

ഭാഗം 1: മാന്ത്രികതയെ അക്ഷരങ്ങളിലേക്ക് പകർത്തുന്നവർ (The World of Sports Journalism):

"റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിൻ്റെ തകർച്ചയ്ക്ക് ശേഷം ഇറ്റലി കണ്ട ഏറ്റവും വലിയ ദുരന്തം..." 2018-ലെ ഫിഫ ലോകകപ്പിന് ഇറ്റലി യോഗ്യത നേടാതെ പോയപ്പോൾ ഒരു പ്രമുഖ സ്പോർട്സ് ലേഖകൻ തൻ്റെ പത്രത്തിൽ കുറിച്ച വരികളാണിത്. വെറുമൊരു ഫുട്ബോൾ മത്സരത്തിൻ്റെ ഫലത്തെ ഒരു രാജ്യത്തിൻ്റെ ചരിത്രവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച് കോടിക്കണക്കിന് ആളുകളുടെ വികാരമാക്കി മാറ്റാൻ കഴിയുന്നത് കളി എഴുത്തുകാർക്ക് മാത്രമാണ്. ഒരു കാലത്ത് പത്രങ്ങളിലെ സ്പോർട്സ് പേജുകളിലെ ചെറിയ കോളങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിയിരുന്ന ഈ കരിയർ, ഇന്ന് ഡിജിറ്റൽ മീഡിയയുടെയും ഇൻ്റർനെറ്റിൻ്റെയും വരവോടെ ഒരു വലിയ സമാന്തര ലോകമായി മാറിയിരിക്കുന്നു.

കളി എഴുത്ത് എന്നത് കേവലം ആരാണ് ഗോളടിച്ചത്, എത്ര കോർണർ কിക്കുകൾ ലഭിച്ചു എന്നൊക്കെ പറയുന്ന വരണ്ട കണക്കുകളല്ല. അതൊരു സാഹിത്യമാണ്. ഒരു ഫുട്ബോൾ മത്സരത്തിന് ജീവൻ വെക്കുന്നത് അത് പത്രത്താളുകളിലോ വെബ്സൈറ്റുകളിലോ മനോഹരമായ ഭാഷയിൽ എഴുതപ്പെടുമ്പോഴാണ്.

പ്രശസ്തരായ കളി എഴുത്തുകാരും അവരുടെ സ്വാധീനവും:

കളി എഴുത്തിനെ ഒരു വലിയ കലയാക്കി മാറ്റിയ അനവധി ഇതിഹാസങ്ങളുണ്ട്. ഉറുഗ്വേൻ എഴുത്തുകാരനായ എഡ്വാർഡോ ഗലിയാനോ (Eduardo Galeano) അതിലൊരാളാണ്. അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ "ഫുട്ബോൾ ഇൻ സൺ ആൻഡ് ഷാഡോ" (Football in Sun and Shadow) എന്ന പുസ്തകം ഫുട്ബോൾ സാഹിത്യത്തിലെ ബൈബിളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഗലിയാനോ തന്നെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞത് ഇങ്ങനെയാണ്: "വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി, ഞാൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ ആരാണെന്ന് ഞാൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞു: നല്ല ഫുട്ബോളിന് വേണ്ടി യാചിക്കുന്ന ഒരു ഭിക്ഷു!" ഇത്രയും മനോഹരമായി കാൽപ്പന്തിനെ നിർവ്വചിക്കാൻ ഒരു എഴുത്തുകാരന് മാത്രമേ കഴിയൂ.

ഇംഗ്ലീഷ് ഫുട്ബോൾ ജേണലിസത്തിൻ്റെ പിതാവ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ബ്രയാൻ ഗ്ലാൻവില്ലെ (Brian Glanville), തന്ത്രങ്ങളെക്കുറിച്ച് ശാസ്ത്രീയമായി എഴുതുന്ന ജൊനാഥൻ വിൽസൺ (Jonathan Wilson) (അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ 'Inverting the Pyramid' എന്ന പുസ്തകം ഓരോ മാനേജർമാരും വായിച്ചിരിക്കേണ്ട ഒന്നാണ്) തുടങ്ങിയവർ കളി എഴുത്തിനെ വേറൊരു തലത്തിലേക്ക് ഉയർത്തിയവരാണ്.

ഇനി ഇന്ത്യൻ പശ്ചാത്തലത്തിലേക്ക് വന്നാൽ, ഇന്ത്യൻ ഫുട്ബോളിൻ്റെ ശബ്ദമായിരുന്ന നോവി കപാഡിയയെ (Novy Kapadia) ഒഴിവാക്കി നമുക്കൊരു ചരിത്രം പറയാനാകില്ല. ദശാബ്ദങ്ങളോളം ഇന്ത്യൻ ഫുട്ബോളിൻ്റെ സ്പന്ദനങ്ങൾ ലോകത്തെ അറിയിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പേനയിലൂടെയാണ്.

നമ്മുടെ സ്വന്തം കളി എഴുത്ത്: വിംസി മുതൽ സോഷ്യൽ മീഡിയ വരെ!

ഇനി ഫുട്ബോൾ സാമ്രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് നമ്മുടെ സ്വന്തം കേരളത്തിലേക്ക് ഒന്ന് വരാം. കാൽപ്പന്തുകളിയെ ഒരു മതത്തെപ്പോലെ നെഞ്ചിലേറ്റിയ മലയാളികൾക്ക് കളിയെഴുത്തിൻ്റെ കാര്യത്തിലും ഗംഭീരമായൊരു ചരിത്രം പറയാനുണ്ട്. ലോകകപ്പ് ഫൈനലിൻ്റെ പിറ്റേ ദിവസം പ്രമുഖ മലയാള പത്രങ്ങളിലെ സ്പോർട്സ് പേജുകൾ വായിച്ച് രോമാഞ്ചം കൊള്ളാത്ത ഫുട്ബോൾ ആരാധകർ കേരളത്തിൽ ചുരുക്കമായിരിക്കും. അത്രത്തോളം സാഹിത്യസമ്പുഷ്ടമാണ് നമ്മുടെ സ്വന്തം സ്പോർട്സ് ജേണലിസം.

മലയാളത്തിലെ കളിയെഴുത്തിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ അതിൻ്റെ കുലപതിയായ വിംസി (വി.എം. ബാലചന്ദ്രൻ) എന്ന ഇതിഹാസത്തെ ഒഴിവാക്കി നമുക്കൊരു ചരിത്രമില്ല. പത്രത്തിൻ്റെ അവസാന പേജിലെ വെറുമൊരു കോളത്തിൽ ഒതുങ്ങിയിരുന്ന വരണ്ട സ്പോർട്സ് വാർത്തകളെ, സാഹിത്യത്തിൻ്റെ മനോഹാരിത കലർത്തി മലയാളികളുടെ ഹൃദയത്തിലേക്ക് സന്നിവേശിപ്പിച്ചത് വിംസിയാണ്. മാതൃഭൂമിയിലൂടെ അദ്ദേഹം നടത്തിയ കളിയെഴുത്തുകൾ ഫുട്ബോളിനെ ഒരു കലാരൂപമായി മലയാളിക്ക് കാണിച്ചുകൊടുത്തു. വിംസിയുടെ കാലത്ത് തന്നെ മലയാള മനോരമയിലൂടെ കളിയെഴുത്തിനെ ജനകീയമാക്കിയ ഇതിഹാസ ലേഖകനായിരുന്നു ടി. കെ. കുരുവിള. ഇവർ രണ്ടുപേരും ചേർന്നാണ് കേരളത്തിലെ സ്പോർട്സ് ജേണലിസത്തിന് മികച്ചൊരു അസ്ഥിവാരമിട്ടത്.

പിന്നീടങ്ങോട്ട് ആവേശകരമായ ഒരു കാലമായിരുന്നു. ചരിത്രവും വൈകാരിക മുഹൂർത്തങ്ങളും കോർത്തിണക്കി അതിമനോഹരമായ ഭാഷയിൽ കളി എഴുതുന്ന രവി മേനോൻ, ദശാബ്ദങ്ങളായി മൈതാനങ്ങളിലെ ചൂടും ചൂരും ഒട്ടും ചോരാതെ വായനക്കാരിലെത്തിച്ച കമൽ വരദൂർ, സന്തോഷ് ട്രോഫിയും പ്രാദേശിക ഫുട്ബോൾ ടൂർണമെൻ്റുകളും ജനകീയമാക്കിയ രാജു മാത്യു തുടങ്ങിയ മുതിർന്ന കായിക ലേഖകർ ഈ പാരമ്പര്യം കാത്തുസൂക്ഷിച്ചു. ഇൻ്റർനെറ്റ് ഇല്ലാതിരുന്ന കാലത്ത് ലോക ഫുട്ബോളിലെ മാറ്റങ്ങൾ മലയാളികൾ ആദ്യം വായിച്ചറിഞ്ഞത് 'മാതൃഭൂമി സ്പോർട്സ് മാസിക'യിലൂടെയായിരുന്നു. അതിൻ്റെ അമരക്കാരനായിരുന്ന എ. എൻ. രവീന്ദ്രദാസിൻ്റെ സംഭാവനകളും ഇതിൽ വലുതാണ്.

ഇനി സാഹിത്യലോകത്തേക്ക് വന്നാൽ, പ്രമുഖ എഴുത്തുകാരനായ എൻ. എസ്. മാധവൻ്റെ പേര് പരാമർശിക്കാതെ വയ്യ. കൊളംബിയൻ ഗോൾകീപ്പറായ റെനെ ഹിഗ്വിറ്റയെ ആസ്പദമാക്കി അദ്ദേഹം എഴുതിയ 'ഹിഗ്വിറ്റ' എന്ന ചെറുകഥ, ഫുട്ബോളും മനുഷ്യജീവിതവും തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടത്തിൻ്റെ ലോകോത്തര ഉദാഹരണമാണ്. ലോകകപ്പ് കാലങ്ങളിൽ പ്രമുഖ പത്രങ്ങളിൽ മാധവനും, സി. വി. ബാലകൃഷ്ണനും, സക്കറിയയുമൊക്കെ എഴുതുന്ന ഫുട്ബോൾ ലേഖനങ്ങൾക്കായി മലയാളികൾ ഇന്നും കാത്തിരിക്കാറുണ്ട്.

കാലം മാറിയപ്പോൾ കളി എഴുത്ത് പത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് ടിവി സ്ക്രീനുകളിലേക്കും സോഷ്യൽ മീഡിയയിലേക്കും മാറി. ആധുനിക കാലത്ത് മലയാളം കമൻ്ററിയെ മാറ്റിമറിച്ച ഷൈജു ദാമോദരൻ അക്ഷരങ്ങൾക്ക് പകരം ശബ്ദം കൊണ്ട് കളി എഴുതുന്നയാളാണ്. ഇൻസ്റ്റൻ്റ് ആയി അദ്ദേഹം ഉപയോഗിക്കുന്ന പദപ്രയോഗങ്ങൾ ഇന്നത്തെ തലമുറയുടെ ആവേശമാണ്.

ഇന്നത്തെ യഥാർത്ഥ കളിയെഴുത്ത് നടക്കുന്നത് ഡിജിറ്റൽ ലോകത്താണ്. ഫേസ്ബുക്കിലും ഇൻസ്റ്റാഗ്രാമിലുമുള്ള ഫുട്ബോൾ ഗ്രൂപ്പുകളിലൂടെയും, സ്പോർട്സ് പോർട്ടലുകളിലൂടെയും ഇന്നത്തെ യുവതലമുറ നടത്തുന്ന കളിയെഴുത്തുകൾ വിസ്മയിപ്പിക്കുന്നതാണ്. യൂറോപ്യൻ ഫുട്ബോളിൻ്റെ സൂക്ഷ്മമായ തന്ത്രങ്ങളും (Tactics), ഫോർമേഷനുകളും വളരെ ശാസ്ത്രീയമായി അനലൈസ് ചെയ്ത് മനോഹരമായ മലയാളത്തിൽ എഴുതാൻ കഴിയുന്ന നൂറുകണക്കിന് യുവ ഫുട്ബോൾ അനലിസ്റ്റുകൾ ഇന്ന് കേരളത്തിലുണ്ട്. പഴയകാലത്ത് പത്രത്താളുകളിലെ നീളൻ ഫീച്ചറുകളായിരുന്ന മലയാളം കളിയെഴുത്ത്, ഇന്ന് ആഗോള നിലവാരത്തിലുള്ള ടാക്റ്റിക്കൽ അനാലിസിസുകളായി പരിണമിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് അഭിമാനത്തോടെ തന്നെ പറയാം

ഇന്നത്തെ ഡിജിറ്റൽ യുഗത്തിൽ ജേണലിസത്തിൻ്റെ മുഖം തന്നെ മാറിയിരിക്കുന്നു. ഇറ്റാലിയൻ ജേണലിസ്റ്റായ ഫാബ്രിസിയോ റൊമാനോ (Fabrizio Romano) ഇതിനൊരു ഉദാഹരണമാണ്. ലോകത്തെവിടെ ഒരു ഫുട്ബോൾ ട്രാൻസ്ഫർ നടന്നാലും അത് ലോകം ആദ്യം അറിയുന്നത് ഫാബ്രിസിയോയുടെ ട്വിറ്റർ (X) അക്കൗണ്ടിലൂടെയാണ്. അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ "Here We Go!" എന്ന വാചകം ഇന്ന് ഫുട്ബോൾ ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ബ്രാൻഡുകളിലൊന്നാണ്. ഉറക്കമില്ലാതെ, ഫോണിൽ കളിക്കാരുടെ ഏജൻ്റുമാരുമായി നിരന്തരം സംസാരിച്ച് വാർത്തകൾ പുറത്തുകൊണ്ടുവരുന്ന ആധുനിക കാലത്തെ സ്പോർട്സ് ജേണലിസത്തിൻ്റെ പ്രതിരൂപമാണ് അദ്ദേഹം.

മാത്രമല്ല, വാക്കുകൾ കൊണ്ട് വിസ്മയം തീർക്കുന്ന കമൻ്റേറ്റർമാരും ഒരു തരത്തിൽ സ്പോർട്സ് ജേണലിസ്റ്റുകൾ തന്നെയാണ്. പീറ്റർ ഡ്യൂറിയെ (Peter Drury) പോലെയുള്ളവരുടെ കവിതാതുല്യമായ വിവരണങ്ങൾ ഇല്ലാതെ റയൽ മാഡ്രിഡിൻ്റെയോ ബാഴ്സലോണയുടെയോ പല ചാമ്പ്യൻസ് ലീഗ് രാത്രികളും നമുക്ക് സങ്കൽപ്പിക്കാൻ പോലുമാകില്ല.

സ്പോർട്സ് ജേണലിസത്തിലെ പ്രധാന കരിയർ റോളുകൾ:

നിങ്ങൾ ഈ മേഖലയിലേക്ക് വരാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ താഴെ പറയുന്ന ഏതെങ്കിലും ഒരു റോളിലായിരിക്കും നിങ്ങൾ എത്തിച്ചേരുക:

• മാച്ച് റിപ്പോർട്ടർ (Match Reporter): മത്സരം നടക്കുന്ന സ്റ്റേഡിയത്തിലെ പ്രസ്സ് ബോക്സിലിруന്ന് കളി കണ്ട് അപ്പപ്പോൾ റിപ്പോർട്ടുകൾ തയ്യാറാക്കുന്നവരാണിവർ. മത്സരം അവസാനിച്ച ഉടനെ തന്നെ പത്രത്തിൻ്റെയോ വെബ്സൈറ്റിൻ്റെയോ എഡിറ്റർക്ക് റിപ്പോർട്ട് അയച്ചുകൊടുക്കണം. കടുത്ത സമയപരിധിക്കുള്ളിൽ (Deadlines) നിന്നുകൊണ്ട്, കളിയിലെ ഏറ്റവും നിർണ്ണായക നിമിഷങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തി വേണം ഇത് തയ്യാറാക്കാൻ.

• ഫീച്ചർ റൈറ്റർ & കോളമിസ്റ്റ് (Feature Writer): പെലെ കുട്ടിക്കാലത്ത് കടലാസുകൾ ചുരുട്ടി പന്തുണ്ടാക്കി കളിച്ച കഥയോ, ലയണൽ മെസ്സിയുടെ ഹോർമോൺ ചികിത്സയുടെ നാളുകളോ, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു കാലത്ത് മികച്ച നിലയിൽ നിന്നിട്ട് പിന്നീട് തകർന്നടിഞ്ഞ ഒരു ക്ലബ്ബിൻ്റെ ചരിത്രമോ ഒക്കെ വായനക്കാരെ വൈകാരികമായി സ്പർശിക്കുന്ന രീതിയിൽ എഴുതുന്നവരാണിവർ. ഇതിന് മികച്ച ഭാഷാസ്വാധീനവും സാഹിത്യപരമായ കഴിവും അത്യാവശ്യമാണ്.

• ഡിജിറ്റൽ കണ്ടൻ്റ് ക്രിയേറ്റർ & വ്ലോഗർ: ഇന്നത്തെ കാലത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഡിമാൻഡുള്ള മേഖലയാണിത്. യൂട്യൂബിലും ഇൻസ്റ്റാഗ്രാമിലും കളിയുടെ ടാക്റ്റിക്കൽ അനാലിസിസ് നൽകുന്നവർക്ക് വലിയ ഫാൻ ബേസ് ആണ് ഉള്ളത്. 'Tifo Football' പോലെയുള്ള യുട്യൂബ് ചാനലുകൾ ഇതിന് മികച്ച ഉദാഹരണമാണ്. എക്സ്പെക്റ്റഡ് ഗോളുകൾ, ഫോർമേഷനുകൾ എന്നിവ സാധാരണക്കാർക്ക് മനസ്സിലാകുന്ന രീതിയിൽ വീഡിയോകളാക്കി മാറ്റുന്നത് മികച്ചൊരു കരിയറാണ്.

• ടാക്റ്റിക്കൽ അനലിസ്റ്റ് ജേണലിസ്റ്റ്: കളി കണ്ട് ആവേശഭരിതരാകുന്നതിന് പകരം, എന്തുകൊണ്ട് ആ കളിയിൽ ഒരു ടീം തോറ്റു എന്ന് തന്ത്രപരമായി പോസ്റ്റ്‌മോർട്ടം ചെയ്യുന്നവരാണിവർ. മിഡ്ഫീൽഡിൽ ഉണ്ടായ വിടവുകൾ, കോച്ചിൻ്റെ തീരുമാനങ്ങളിലെ പിഴവുകൾ എന്നിവ ഇവർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കും.

• ഗോസ്റ്റ് റൈറ്റർ (Ghostwriter): ഡിയേഗോ മറഡോണയുടെയോ വെയ്ൻ റൂണിയുടെയോ ആത്മകഥകൾ അവർ തന്നെ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് എഴുതിയതാണെന്നാണോ നിങ്ങൾ കരുതുന്നത്? അല്ല. അവർ തങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെക്കുമ്പോൾ, അത് മനോഹരമായ ഭാഷയിൽ പുസ്തകമാക്കി മാറ്റുന്നത് മികച്ച സ്പോർട്സ് എഴുത്തുകാരാണ്. അവരാണ് ഗോസ്റ്റ് റൈറ്റർമാർ.

ഈ കരിയറിലേക്ക് എങ്ങനെ എത്തിച്ചേരാം?:

ഈ മേഖലയിലേക്ക് കടന്നുവരാൻ കേവലമൊരു ഡിഗ്രിയേക്കാൾ ആവശ്യം ഫുട്ബോളിനോടുള്ള അടങ്ങാത്ത പാഷനാണ്. എങ്കിലും, മാസ്സ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷനിൽ അല്ലെങ്കിൽ ജേണലിസത്തിൽ (B.A / M.A in Journalism) ഒരു ബിരുദം നേടുന്നത് വളരെ നല്ലതാണ്. എന്നാൽ അതിനേക്കാൾ ഉപരിയായി, ലോക ഫുട്ബോൾ ചരിത്രം, ഫിഫയുടെ നിയമങ്ങൾ, പഴയകാല ഇതിഹാസ മത്സരങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള നിങ്ങളുടെ ആഴത്തിലുള്ള അറിവാണ് ഇവിടെ പരീക്ഷിക്കപ്പെടുക.

നിങ്ങൾക്ക് കളി എഴുത്തുകാരനാകണമെങ്കിൽ ആദ്യം ചെയ്യേണ്ടത് നന്നായി വായിക്കുക എന്നതാണ്. പ്രശസ്തരായ സ്പോർട്സ് റൈറ്റർമാരുടെ ലേഖനങ്ങൾ വായിച്ച് അവരുടെ ശൈലി മനസ്സിലാക്കുക. തുടർന്ന് സ്വന്തമായി ഒരു ബ്ലോഗ് (Substack അല്ലെങ്കിൽ Medium പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിൽ) തുടങ്ങുക. മികച്ച ഫുട്ബോൾ ഗ്രൂപ്പുകളിൽ നിങ്ങളുടെ വിശകലനങ്ങൾ എഴുതുക. പതിയെ സ്പോർട്സ് പോർട്ടലുകൾക്ക് ഫ്രീലാൻസ് ആയി ലേഖനങ്ങൾ അയച്ചുകൊടുത്ത് നിങ്ങൾക്ക് ഈ കരിയർ മികച്ച രീതിയിൽ ആരംഭിക്കാൻ സാധിക്കും.

ഭാഗം 2: കളിക്കളത്തിലെ കോർപ്പറേറ്റുകൾ (The Glamorous World of Sports Management)⚽🏸🏑🏏🎾🏉🥊🚴‍♀️:

നമ്മൾ ഇത്രയും നേരം ഫുട്ബോളിൻ്റെ റൊമാൻ്റിക് ആയ വശത്തെക്കുറിച്ചാണ് സംസാരിച്ചത്. ഇനി നമുക്ക് കാര്യങ്ങളിലേക്ക് കടക്കാം, അക്കൗണ്ടുകളിലേക്കും കോടികളുടെ കണക്കുകളിലേക്കും. മാഞ്ചസ്റ്റർ യുണൈറ്റഡ്, ബാഴ്സലോണ, റയൽ മാഡ്രിഡ്, ബയേൺ മ്യൂണിക്ക്... ഇതൊക്കെ വെറും ഫുട്ബോൾ ക്ലബ്ബുകളാണെന്നാണോ നിങ്ങളുടെ ധാരണ? ഒരിക്കലുമല്ല, ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ മൾട്ടി-ناഷണൽ കോർപ്പറേറ്റ് കമ്പനികളാണവ (MNCs). ലക്ഷക്കണക്കിന് കോടി രൂപയുടെ വരുമാനവും ചിലവുമാണ് ഓരോ വർഷവും ഈ ക്ലബ്ബുകൾക്കുള്ളത്.

ഒരു വശത്ത് ഒരു കൂട്ടം കളിക്കാർ ഗ്രൗണ്ടിൽ പരിശീലനം നടത്തുമ്പോൾ, മറുവശത്ത് ക്ലബ്ബിൻ്റെ എയർ കണ്ടീഷൻ ചെയ്ത വലിയ ഗ്ലാസ് മുറികളിലിരുന്ന് ഒരു കൂട്ടം പ്രൊഫഷണലുകൾ ഈ വലിയ സാമ്രാജ്യത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നുണ്ട്. അവരാണ് സ്പോർട്സ് മാനേജർമാർ. സ്പോർട്സിനൊപ്പം പണവും, ഗ്ലാമറും, പ്രശസ്തിയും ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കുള്ള ലോകത്തെ ഏറ്റവും മികച്ച തൊഴിൽ മേഖലയാണിത്. ഒരു ക്ലബ്ബിനെ വിജയകരമായി മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാൻ കേവലം ഒരു നല്ല കോച്ച് മാത്രം പോരാ, മികച്ച ബിസിനസ്സ് ബുദ്ധിയുള്ള ഒരു മാനേജ്മെൻ്റ് ടീം അനിവാര്യമാണ്

സ്പോർട്സ് മാനേജ്മെൻ്റിലെ പ്രധാന റോളുകൾ:

ഈ വലിയ വ്യവസായത്തിൽ നിങ്ങൾക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ നിരവധി ഗ്ലാമറസ് റോളുകളുണ്ട്:

• സ്പോർട്സ് ഡയറക്ടർ / ഡയറക്ടർ ഓഫ് ഫുട്ബോൾ (Sporting Director): ഒരു ക്ലബ്ബിൻ്റെ ഭാവിയെത്തന്നെ നിർണ്ണയിക്കുന്ന ഏറ്റവും ഉയർന്ന പദവികളിലൊന്നാണിത്. മാഞ്ചസ്റ്റർ സിറ്റിയിലെ ചിക്കി ബെഗിരിസ്റ്റൈൻ (Txiki Begiristain), മുൻ ലിവർപൂൾ ഡയറക്ടർ മൈക്കൽ എഡ്വേർഡ്സ് എന്നിവർ ഇതിന് ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. ഏത് കളിക്കാരനെയാണ് ക്ലബ്ബ് പുതുതായി വാങ്ങേണ്ടത്, നിലവിലെ കോച്ചിനെ മാറ്റണോ, അക്കാദമിയിൽ നിന്ന് ഏത് യുവതാരത്തെ പ്രൊമോട്ട് ചെയ്യണം എന്നതൊക്കെ ക്ലബ്ബ് ഉടമകളുമായി ചേർന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നത് ഇവരാണ്. കോച്ചുമാർ മാറിമാറി വന്നാലും ക്ലബ്ബിൻ്റെ തത്വശാസ്ത്രം (Philosophy) നിലനിർത്തുന്നത് സ്പോർട്സ് ഡയറക്ടർമാരാണ്. ഫുട്ബോളിനെക്കുറിച്ചും കോർപ്പറേറ്റ് ബിസിനസ്സിനെക്കുറിച്ചും അഗാധമായ അറിവ് ഇവർക്ക് വേണം.

• സ്പോർട്സ് ഏജൻ്റ് (Sports Agent - The Kingmakers): ലോക ഫുട്ബോളിലെ യഥാർത്ഥ 'കിംഗ് മേക്കർമാർ' ഇവരാണ്. പോൾ പോഗ്ബ, സ്ലാറ്റൻ ഇബ്രാഹിമോവിച്ച് എന്നിവരുടെ ഏജൻ്റായിരുന്ന പരേതനായ മിനോ റയോല (Mino Raiola), ക്രിസ്റ്റ്യാനോ റൊണാൾഡോ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പോർച്ചുഗീസ് താരങ്ങളുടെ ഏജൻ്റായ ജോർജ് മെൻഡസ് (Jorge Mendes) എന്നിവരുടെ പേരുകൾ ഫുട്ബോൾ ആരാധകർക്ക് സുപരിചിതമാണ്. ഒരു പിസ്സ കടയിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന റയോല പിന്നീട് ലോകത്തെ ഏറ്റവും സ്വാധീനമുള്ള ഏജൻ്റായി മാറിയത് ചരിത്രമാണ്.

  കോടികളുടെ ട്രാൻസ്ഫർ ഡീലുകൾ നടത്തുമ്പോൾ കളിക്കാർക്ക് വേണ്ടി ക്ലബ്ബുകളുമായി വിലപേശുന്നത് ഏജൻ്റുമാരാണ്. തൻ്റെ കളിക്കാരന് എത്ര ലക്ഷം ഡോളർ ആഴ്ചയിൽ ശമ്പളം വേണം, അവകാശങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ് എന്നൊക്കെ ഇവർ തീരുമാനിക്കും. ഒരൊറ്റ ട്രാൻസ്ഫർ ഡീലിൽ നിന്ന് ദശലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയാണ് ഇവർക്ക് കമ്മീഷനായി ലഭിക്കുന്നത്. സ്പോർട്സ് നിയമങ്ങളിലും (Sports Law) നെഗോഷ്യേഷനിലും മികച്ച കഴിവുള്ള, ചങ്കുറപ്പുള്ള ബിസിനസ്സുകാർക്ക് മാത്രമേ ഈ രംഗത്ത് പിടിച്ചുനിൽക്കാനാകൂ.

• സ്പോൺസർഷിപ്പ് & കൊമേഴ്സ്യൽ ഡയറക്ടർ (Commercial Management): ഒരു ക്ലബ്ബ് എങ്ങനെയാണ് പണമുണ്ടാക്കുന്നത്? വെറും ടിക്കറ്റ് വിൽപന കൊണ്ടല്ല. റയൽ മാഡ്രിഡിൻ്റെ വെള്ള ജഴ്സിയിൽ ഏത് കമ്പനിയുടെ പേര് (ഉദാഹരണത്തിന് Fly Emirates) വരണം, സ്റ്റേഡിയത്തിൻ്റെ പേര് മാറ്റണോ (ഉദാഹരണത്തിന് Spotify Camp Nou), ഈ ഡീലുകളിലൂടെ എത്ര കോടി രൂപ ക്ലബ്ബിന് ലഭിക്കും എന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നത് കൊമേഴ്സ്യൽ ഡയറക്ടർമാരാണ്. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള വലിയ ബ്രാൻഡുകളുമായി നിരന്തരം മീറ്റിംഗുകൾ നടത്തുകയും ക്ലബ്ബിലേക്ക് പണമൊഴുക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് ഇവരുടെ പ്രധാന ജോലി. എല്ലാ സീസണിന് മുൻപും ക്ലബ്ബുകൾ അമേരിക്കയിലേക്കും ഏഷ്യയിലേക്കും പ്രീ-സീസൺ ടൂറുകൾ നടത്താറില്ലേ? അത് തങ്ങളുടെ ക്ലബ്ബിൻ്റെ മെർച്ചൻഡൈസുകൾ (ജഴ്സികൾ, മറ്റു ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ) ആ രാജ്യങ്ങളിൽ വിറ്റഴിക്കാൻ ഈ കൊമേഴ്സ്യൽ മാനേജർമാർ കണ്ടെത്തുന്ന മാർഗ്ഗമാണ്.

• സ്റ്റേഡിയം & ഇവൻ്റ് മാനേജ്മെൻ്റ് (Event & Facility Management): ഒരു ചാമ്പ്യൻസ് ലീഗ് ഫൈനൽ മത്സരം നടക്കുമ്പോൾ 80,000 കാണികളാണ് സ്റ്റേഡിയത്തിലേക്ക് ഒറ്റയടിക്ക് ഒഴുകിയെത്തുന്നത്. ഇവരുടെ ടിക്കറ്റിംഗ്, സ്റ്റേഡിയത്തിലെ ഇൻ്റർനെറ്റ് സൗകര്യങ്ങൾ, വിഐപികൾക്കും സെലിബ്രിറ്റികൾക്കുമുള്ള ഹോസ്പിറ്റാലിറ്റി ബോക്സുകൾ, ഭക്ഷണശാലകൾ, ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിംഗ് ക്രൂവിനുള്ള ക്യാമറ വെക്കാനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ, കൂടാതെ സുരക്ഷാ കാര്യങ്ങൾ (Security) എന്നിവ യാതൊരു പിഴവുമില്ലാതെ കൃത്യമായി നടപ്പിലാക്കുന്നത് ഇവൻ്റ് മാനേജർമാരാണ്. ഇവർക്ക് കളിയേക്കാൾ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ സ്റ്റേഡിയം എന്ന വലിയ കെട്ടിടം സുഗമമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നതിലായിരിക്കും.

• സ്പോർട്സ് പിആർ & കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ (Public Relations): സോഷ്യൽ മീഡിയയുടെ കാലത്ത് ഒരു ക്ലബ്ബിൻ്റെ പ്രതിച്ഛായ വളരെ പ്രധാനമാണ്. ഇൻസ്റ്റാഗ്രാമിലും മറ്റും ഫാൻസുമായി സംവദിക്കുക, ക്ലബ്ബിൻ്റെ പുതിയ സൈനിംഗുകൾ ആവേശകരമായി പുറത്തുവിടുക എന്നിവ ഇവരുടെ ജോലിയാണ്. എന്നാൽ ഇതിലും പ്രധാനമാണ് ക്രൈസിസ് മാനേജ്മെൻ്റ് (Crisis Management). ഒരു പ്രമുഖ താരം എന്തെങ്കിലും വിവാദത്തിൽ (ഉദാഹരണത്തിന് നികുതി വെട്ടിപ്പോ അല്ലെങ്കിൽ ക്രിമിനൽ കേസുകളോ) പെട്ടാൽ, ക്ലബ്ബിൻ്റെ ഇമേജ് തകരാതിരിക്കാൻ പെട്ടെന്ന് തന്നെ പത്രക്കുറിപ്പുകൾ ഇറക്കുകയും മാധ്യമങ്ങളെ കൈകാര്യം ചെയ്യുകയും വേണ്ടത് ഈ പിആർ മാനേജർമാരാണ്.

എങ്ങനെ ഒരു ലോകോത്തര സ്പോർട്സ് മാനേജർ ആകാം?:

വെറുമൊരു കളി എന്നതിലുപരി ഇതിനെ പൂർണ്ണമായും ബിസിനസ്സായി കാണാൻ നിങ്ങൾക്ക് കഴിയണം. സ്പോർട്സ് മാനേജ്മെൻ്റ് പഠനം ഒരു സാധാരണ എംബിഎ (MBA) പോലെ തന്നെയാണിത്, എന്നാൽ അതിലെ കേസ് സ്റ്റഡീസും വിഷയങ്ങളും പൂർണ്ണമായും സ്പോർട്സുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായിരിക്കും എന്ന് മാത്രം.

• അടിസ്ഥാന യോഗ്യത: പ്ലസ് ടുവിന് ശേഷം നിങ്ങൾക്ക് BBA in Sports Management എടുക്കാവുന്നതാണ്. ഇത് അടിസ്ഥാന കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാൻ സഹായിക്കും.

• ബിരുദാനന്തര ബിരുദം: MBA in Sports Management ആണ് ഈ രംഗത്തെ ഏറ്റവും വിലയേറിയ യോഗ്യത. ഇന്ത്യയിൽ ഇന്ന് മികച്ച നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങളുണ്ട്. മുംബൈയിലെ ഇൻ്റർനാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സ്പോർട്സ് മാനേജ്മെൻ്റ് (IISM), പൂനെയിലെ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സ്പോർട്സ് സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി (ISST), സിംബയോസിസ് ഇൻ്റർനാഷണൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി (Symbiosis) എന്നിവിടങ്ങളിൽ മികച്ച കോഴ്സുകളുണ്ട്.

• വിദേശ പഠന സാധ്യതകൾ: നിങ്ങൾക്ക് ലോകോത്തര ക്ലബ്ബുകളിൽ ജോലി ചെയ്യാനാണ് താല്പര്യമെങ്കിൽ വിദേശ പഠനമാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമം. ഇതിൽ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായത് സ്വിറ്റ്സർലൻഡിൽ ഫിഫ തന്നെ നേരിട്ട് നടത്തുന്നത് 'ഫിഫ മാസ്റ്റർ' (FIFA Master - International MA in Management, Law and Humanities of Sport) പ്രോഗ്രാമാണ്. സ്പോർട്സ് മാനേജ്മെൻ്റിലെ ഹാർവാർഡ് എന്നാണ് ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. യുകെയിലെ ലഫ്ബറോ യൂണിവേഴ്സിറ്റി (Loughborough University), സ്പെയിനിലെ റയൽ മാഡ്രിഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി സ്കൂൾ (Real Madrid Graduate School - Universidad Europea) എന്നിവ ഈ രംഗത്തെ ലോകോത്തര സ്ഥാപനങ്ങളാണ്.

ഒരു പ്രധാന കാര്യം: സ്പോർട്സ് മാനേജ്മെൻ്റിൽ വെറുമൊരു സർട്ടിഫിക്കറ്റ് മാത്രം പോരാ. മികച്ച കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ സ്കില്ലും, പുതിയ ആളുകളുമായി ബന്ധം സ്ഥാപിക്കാനുള്ള കഴിവും (Networking), കാര്യങ്ങൾ വേഗത്തിൽ ഗ്രഹിക്കാനുള്ള കഴിവുമാണ് നിങ്ങളെ ഈ കോർപ്പറേറ്റ് ഫുട്ബോൾ ലോകത്ത് വിജയിപ്പിക്കുക.

പരസ്പരം ബന്ധിക്കപ്പെട്ട രണ്ട് ലോകങ്ങൾ:

ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ കളി എഴുത്തും സ്പോർട്സ് മാനേജ്മെൻ്റും രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ധ്രുവങ്ങളിലാണെന്ന് തോന്നാമെങ്കിലും, ഫുട്ബോൾ എന്ന വലിയ വ്യവസായത്തിൽ ഇവ രണ്ടും പരസ്പരം വളരെ ആഴത്തിൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഒരു സ്പോർട്സ് ജേണലിസ്റ്റിന് വലിയ ബ്രേക്കിംഗ് ന്യൂസുകൾ കിട്ടണമെങ്കിൽ (ഏത് ക്ലബ്ബാണ് പുതിയ താരത്തെ വാങ്ങാൻ പോകുന്നത് എന്നത് പോലെയുള്ളവ) സ്പോർട്സ് മാനേജർമാരുമായോ ഏജൻ്റുമാരുമായോ രഹസ്യ ബന്ധം വേണം. അതുപോലെ തന്നെ, ഒരു സ്പോർട്സ് മാനേജർക്കോ ഏജൻ്റിനോ തങ്ങളുടെ താരത്തിൻ്റെ മാർക്കറ്റ് വാല്യൂ വർദ്ധിപ്പിക്കണമെങ്കിലോ, ഒരു വിവാദത്തിൽ നിന്ന് തലയൂരമെങ്കിലോ ഈ പറയുന്ന സ്പോർട്സ് ജേണലിസ്റ്റുകളുടെ സഹായം കൂടിയേ തീരൂ. അവർ എഴുതുന്ന മികച്ച വാക്കുകളിലൂടെയാണ് പല താരങ്ങളും വൻ തുകയ്ക്ക് വിറ്റുപോയിട്ടുള്ളത്. ചുരുക്കത്തിൽ, ഫുട്ബോളിലെ എഴുത്തുകാരൻ മിത്തുകൾ സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ, സ്പോർട്സ് മാനേജർ ആ മിത്തുകളെ വിറ്റ് പണമാക്കുന്നു. പരസ്പരം ആശ്രയിച്ചു നിൽക്കുന്ന ഒരു ആവാസവ്യവസ്ഥയാണിത്.

അവസാന വിസിൽ...:

ഫുട്ബോൾ എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ നിങ്ങളുടെ സിരകളിൽ ചോര തിളയ്ക്കുന്നുണ്ടോ? രാത്രികളുറക്കമൊഴിച്ച് പ്രിയപ്പെട്ട ക്ലബ്ബിൻ്റെ വിജയങ്ങൾക്കായി നിങ്ങൾ കാത്തിരിക്കാറുണ്ടോ? എങ്കിൽ വെറുമൊരു കാണിയായി മാത്രം നിങ്ങൾ എന്തിന് ഒതുങ്ങിനിൽക്കണം?

മൈതാനത്തെ ആ മാന്ത്രികതയെ അക്ഷരങ്ങളിലൂടെ ലോകത്തിന് മുന്നിൽ അനശ്വരമാക്കാൻ നിങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, മികച്ചൊരു പേനയും നിങ്ങളുടെ ആശയങ്ങളുമായി ജേണലിസത്തിലേക്ക് തിരിയാം. നിങ്ങളുടെ വാക്കുകളിലൂടെ നാളത്തെ ഫുട്ബോൾ ലോകം ചരിത്രം വായിക്കും. അതല്ല, ഫുട്ബോളിൻ്റെ ഈ ഭീമമായ സാമ്പത്തിക സാധ്യതകളെയും കോർപ്പറേറ്റ് ലോകത്തെയും നിയന്ത്രിക്കുന്ന ബുദ്ധികേന്ദ്രമാകാനാണ് നിങ്ങൾക്ക് താല്പര്യമെങ്കിൽ, കണക്കുകളുടെയും ബിസിനസ്സിൻ്റെയും ഗ്ലാമറസ് ലോകമായ സ്പോർട്സ് മാനേജ്മെൻ്റ് തിരഞ്ഞെടുക്കാം. നിങ്ങൾ നടത്തുന്ന ഡീലുകൾ നാളത്തെ ഫുട്ബോളിൻ്റെ തലവര മാറ്റിയെഴുതും.

ഈ രണ്ട് കരിയറുകളും കാൽപ്പന്തുകളി എന്ന വികാരത്തെ അതിൻ്റെ പൂർണ്ണതയിലെത്തിക്കാൻ അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. കളിക്കളത്തിന് പുറത്തുള്ള ഈ വലിയ മൈതാനത്ത് നിങ്ങളുടെ കരിയർ കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ നിങ്ങൾ തയ്യാറാണോ? സ്വപ്നങ്ങൾക്ക് അതിരുകളില്ല, ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് കുതിക്കാൻ ഇനി വൈകരുത്! പന്ത് നിങ്ങളുടെ കോർട്ടിലാണ്.

Article By: Mujeebulla K.M
CIGI Career Team